verandering

Jouw ‘fresh start effect’ voor 2019

PHOTOCREDITS: nordwood-1066398-unsplash

Het is oudjaarsmiddag. De fles bubbels staat koud. De oliebollengeur hangt in de keuken. De hond ligt – nu nog – rustig aan m’n voeten. Ik ben nog even een paar uurtjes aan het werk. De laatste mailtjes wegwerken, het btw-overzicht voor kwartaal vier in orde maken en me wat inlezen voor m’n eerste werkdag in het nieuwe jaar. Tussendoor scrol ik even door Instagram en LinkedIn en check ik wat nieuws. Mijn oog valt op wat interessante tips van gedragsonderzoeker Ben Tiggelaar, die wekelijks een column schrijft over de thema’s loopbaan, leven en leiderschap. Hij heeft 18 lessen voor de lezer verdeeld over reflectie, karakter en verandering. Ik zou zeggen: lees ze vooral zelf even.

Eentje licht ik er toch nog even uit. Nummer 13: “Gebruik het moment. Psychologen noemen dat het ‘fresh start effect’. Een nieuwe week, een nieuwe maand en een nieuw jaar geven je extra motivatie iets te verbeteren.” Da’s een mooie. Ik geloof daar ook in.

Je kunt elk moment in je loopbaan opnieuw beginnen, iets nieuws oppakken – groot of klein – of simpelweg veranderen. Dat heb je zelf in de hand. Mijn motto is niet voor niets: wees ondernemer in je eigen loopbaan. Hoe zou het zijn als je hét moment van 1 januari 2019 gebruikt om verandering in gang te zetten? Dat jij met het nieuwe jaar voor de boeg iets verbetert of anders aanpakt in je werk. Uit je comfortzone stapt en een carrièreswitch maakt. Naar je manager stapt en zegt dat jij project X wilt oppakken. Je aanmeldt voor een cursus om jezelf weer verder te ontwikkelen. Naast je vaste baan je eigen bedrijf opstart. Hoe zou dat zijn? De zaag scherp houden noemen ze dat ook wel. Jezelf uitdagen en dat kunnen kleine stapjes zijn.

Zou jij ook wel zo’n ‘fresh start effect’ willen? En weet je niet waar je moet beginnen? Je bent van harte welkom voor een kennismakingsgesprek. Ik wens je een frisse start voor 2019.


nieuwe baan

Zal jouw goede voornemen (’n nieuwe baan) slagen?

PHOTOCREDITS: annie-spratt-469222-unsplash

Een nieuwe baan blijkt hoog op het verlanglijstje te staan als het gaat om goede voornemens voor 2019. De arbeidsmarkt is krap, overal worden mensen gezocht. Een overstap naar een andere baan lijkt daardoor voor velen redelijk laagdrempelig. Toch blijkt in de praktijk dat het vaak niet zo simpel is. Want wat is dan die volgende stap? Een soortgelijke functie bij de concurrent? Of misschien in een hele andere branche? Een treetje hoger in bijvoorbeeld een managementfunctie? Wellicht een eigen bedrijf? Of misschien wel iets totaal anders?

Er zijn verschillende scenario’s mogelijk in je loopbaan. Heb je die wel eens concreet op een rijtje gezet? Ik ervaar in de praktijk dat mensen eigenlijk helemaal niet zo goed van zichzelf weten waar hun talenten liggen en wat hen drijft. Dat blijf ik zo jammer vinden. Want daardoor kan het zomaar zijn dat je de baan van je leven misloopt. Neem er de komende weken eens de tijd voor. Sta stil bij wie je bent, wat je kan en wat je wil. Het is ’t grootste kerstgeschenk aan jezelf. Ik wens je mooie weken toe!


loopbaantraject

Loopbaantraject of espressoapparaat

PHOTOCREDITS: UNSPLASH-daniel-von-appen-656062

Twee maanden geleden sprak ik met verpleegkundige Tommie Niessen (27). Hij vertelt over het gesprek met z’n moeder, dat bepalend blijkt te zijn voor zijn loopbaan. Tommie heeft dan al drie mislukte studies achter de rug en hij weet absoluut niet wat hij wil gaan doen. “Hoe moet ik nou mijn vrienden uitleggen dat ik mensen ga wassen?”, is het eerste wat Tommie denkt als zijn moeder het idee oppert om de zorg in te gaan. Tommie lacht zijn moeder uit en zegt: “Ik ga écht niet in de zorg werken, want oude mensen wassen is saai en niet stoer.” Tommie rolt uiteindelijk toch de zorg in en blijkt geknipt te zijn voor het vak. De jonge gevoelige broeder raakt ouderen recht in het hart en vertelt er veelvuldig over in de media. Onlangs verscheen zijn boek ‘Tommie in de zorg’.

Beren op de weg
“Je moet gewoon alles uitproberen en niet oordelen over iets waar je niets van weet. Ik drukte de zorg ook eerst weg, omdat ik het niet ervaren had. Maar dan sluit je ‘t al van te voren uit. Dus ga het ervaren. Kom je erachter dat het niets is, prima”, zegt Tommie als ik hem vraag wat hij hiervan geleerd heeft. Veel mensen doen aannames als het gaat om ander werk. ‘Iets’ spreekt ze aan en tegelijkertijd zien ze heel veel beren op de weg. ‘Daar heb ik geen diploma voor.’ ‘Ik zou het graag willen, maar kan ik het wel?’ ‘Ik heb er geen ervaring in.’ ‘Zijn hier wel banen in te vinden?’ ‘Kan ik hier wel m’n geld mee verdienen?’ en ga zo maar door. De enige manier om het écht te ontdekken is door het te doen. Door te experimenteren. Door te snuffelen. Door gesprekken te voeren, stage te lopen, ‘n dagje mee te draaien, vrijwilligerswerk te doen of een cursus te volgen.

Investeer in eigen ontwikkeling
En ja, natuurlijk kost een opleiding of bijvoorbeeld loopbaanbegeleiding geld. Soms moet je misschien investeren in je eigen ontwikkeling in plaats van een nieuw espressoapparaat. Want werken tot je 67e, misschien wel 68e, is een hele lange tijd.

[Column in EigenHoutje Magazine, november 2018]


loopbaanbegeleiding

Preventieve loopbaanbegeleiding loont

PHOTOCREDITS: UNSPLASH – Ben White

‘Vmbo-leerlingen kiezen nog veel te weinig voor technische opleidingen’ kopt het AD vanmorgen. In de bovenbouw van het vmbo wordt nauwelijks techniekonderwijs gegeven, zodat leerlingen er ook geen weet van hebben of een technisch beroep bij hen past. Terwijl de technieksector zit te springen om gemotiveerd personeel. Preventieve loopbaanbegeleiding is de oplossing: kinderen op veel jongere leeftijd laten kennismaken met verschillende beroepen waaronder de techniek. Eigenlijk begint dit al spelenderwijs en dromend op de basisschool.

Op je 8e snuffelen aan een beroep
Al jarenlang is er een gapend gat tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt. Onlangs sprak de MBO Raad nog z’n ongenoegen uit over het ontbreken van een langetermijnvisie in Nederland over de arbeidsmarkt. Twee grote veranderingen staan op stapel: afname van het aantal afgestudeerde mbo’ers en een grote uitstroom vanwege de vergrijzing. Ook ontwikkelingen zoals robotisering en automatisering hebben grote invloed op de arbeidsmarkt. Er wordt steeds vaker gesproken over de taak van het basisonderwijs om leerlingen zich al vroeg te laten oriënteren op beroepen. De MBO Raad: “Dat betekent niet dat je op je 8ste al een vak moet kiezen, maar wel dat de kennismaking met beroepen echt veel eerder moet gebeuren. Dat kan al heel simpel, door bijvoorbeeld plantjes te kweken of een eenvoudige robot met lego te bouwen.”

Preventieve loopbaanbegeleiding
Een aantal jaren geleden schreef ik, samen met twee medecursisten voor de opleiding Loopbaanprofessional, de scriptie ‘Welke invloed heeft de generatie Z op ons vak loopbaanbegeleiding?’ Samengevat concludeerden we dat er op veel jongere leeftijd aandacht moet komen voor talentontwikkeling en studie- en beroepskeuze. Door het huidige schoolsysteem moeten kinderen al op hele jonge leeftijd keuzes maken, die gevolgen hebben voor hun toekomst. Ouders helpen hen daar meestal bij, maar zij kijken nogal eens vanuit hun eigen referentiekader. Het gehele keuzetraject – ter voorbereiding op de arbeidsmarkt – verdient professionelere begeleiding. Preventieve loopbaanbegeleiding is hiervoor een oplossing. Door loopbaanbegeleiding en talentontwikkeling te integreren in het onderwijs leer je kinderen al op jonge leeftijd inzicht te geven in hun eigen talenten, waar ze goed in zijn en wat ze leuk vinden.

Loopbaanoriëntatie- en begeleiding
Over het algemeen blijkt dat er op middelbare scholen weinig mogelijkheid is om talenten extra te ontwikkelen. Terwijl op deze leeftijd het al heel goed mogelijk is om aandacht te schenken aan zelfonderzoek. Ook als ik naar mijn eigen stiefkinderen kijk, merk ik dat loopbaanoriëntatie- en begeleiding toch een wat ondergeschoven kindje is op hun middelbare school. In het voortgezet onderwijs heerst er over het algemeen maar één doel: slagen voor het eindexamen. De schoolbestuurders zijn er in mindere mate mee bezig of hun leerlingen een geschikte studie vinden of vroegtijdig afhaken in hun eerste studiejaar. Nu doe ik wellicht de scholen tekort die al wel meer een focus hebben op dit thema, maar dat even terzijde.

‘Weet ik veel’
Het is overigens niet zo simpel om te bepalen welk beroep bij een leerling past. Het aanbod in studies (ruim 2500!) is groot. Jongeren zien door de bomen het bos niet meer. En wat je later wil worden? Tja. “Weet ik veel!” is een veelgehoorde opmerking bij scholieren. Het is ook fijn als je het nog even niet hoeft te weten. Er gebeurt zoveel in het lijf, in het hoofd, in het leven van de opgroeiende jongere. Hij heeft tijd nodig om inzicht te krijgen in zichzelf, waar hij goed in is en wat hem drijft. Een proces dat vaak jaren duurt. Niet voor niets kloppen veel mensen op hun 30e, 40e of 50e bij me aan, omdat ze nog steeds niet weten ‘wat ze willen worden als ze later groot zijn’.

Experimenteren
Aan de ene kant zeg ik dan ook: laat jongeren maar af en toe onderuit gaan. Leren kiezen, dingen uitproberen, experimenteren, mislukken, uithuilen en opnieuw beginnen. Daar word je groot en sterk van. Aan de andere kant geloof ik ook dat meer aandacht voor talentontwikkeling op jonge leeftijd wel inzichten geeft en óók onnodige misstappen voorkomt. Want de uitval op hogescholen en universiteiten is nog steeds schrikbarend hoog. Dat kost veel bloed, zweet en tranen en ‘last but not least’ geld. Het doet me denken aan een meisje dat eerst voor een ICT-studie koos en er al na een paar weken de stekker uittrok. Ze vond er niets aan. Er was duidelijk sprake van een totale mismatch. Ze stapte over op hbo-verpleegkunde en het bleek een schot in de roos. Ik ben ervan overtuigd dat als zij beter was begeleid, er in elk geval een sociale beroepsrichting uit was gekomen.

Fouten maken mag
Het een hoeft het ander niet uit te sluiten. In het basisonderwijs kun je een kind zeker al laagdrempelig laten snuffelen aan beroepen. Spelenderwijze laat je hem kennismaken met hele verschillende banen. Wat heeft zijn interesse? Waar gaat hij van stralen? Wat gaat hem gemakkelijk af? In het voortgezet onderwijs zou studieadvies een vast onderdeel moeten zijn van het curriculum. Waarbij de leerling ruimte krijgt om te ontdekken waar zijn talenten liggen en welke richtingen mogelijk bij hem passen. En zeker óók de tijd en ruimte krijgt om fouten te maken en te leren van keuzes die anders blijken uit te pakken dan verwacht. Een tussenjaar biedt hierin overigens ook vaak uitkomst.

21eeuwse vaardigheden
Tenslotte is het fijn om te weten dat een richting niet voor de rest van iemands leven hoeft te zijn. Het gaat vooral om vaardigheden opdoen, een bepaald denk- en werkniveau ontwikkelen. De nadruk op de arbeidsmarkt komt steeds minder op kennis te liggen en méér op de zogenaamde 21eeuwse vaardigheden zoals samenwerken, creativiteit, ICT-basisvaardigheden, communiceren, probleemoplossend vermogen, kritisch denken en sociale en culturele vaardigheden. Uiteindelijk zijn er ook verhoudingsgewijs maar weinig mensen die hun leven lang hetzelfde werk doen aansluitend op hun studie. Oké, de dokter voert uit wat hij heeft gestudeerd. En de tandarts vaak idem dito. Maar het merendeel van de mensen begint ergens en vervolgt zijn loopbaanpad elders. Dat kan een kleine ommezwaai zijn naar een aanverwante functie of een complete carrièreswitch. Zoals bijvoorbeeld Fred die Engels studeerde en nu hardlooptrainer van beroep is of Erica die cum laude afstudeerde aan de HTS voor de confectie en haar modecarrière inwisselde voor de rol van kindertherapeut.

Droombaan
Een loopbaan blijft een onvoorspelbare route met kilometers rechtdoor, af en toe links- of rechtsaf, kruispunten, hobbels, verkeerde afslagen en ook bij tijd en wijle een doodlopende weg. Het belangrijkste hierbij is zelfreflectie, ‘learning by doing’, lef, in beweging blijven en vooral ook durven dromen. Want zo’n droom van de 13-jarige Dominic (vanmorgen in het AD: “Het mooiste is de Formule 1. Het zou te gek zijn als ik daar ooit in de pits als monteur kan werken.”) gun je iedereen.


carriereswitch

Dit leer je van mensen die een carrièreswitch maken

PHOTOCREDITS: MEGAN HODGES

Ik blader door het magazine van het AD. Mijn oog valt op de kop ‘Gepromoveerd econoom wordt toch liever yogaleraar’. Er staan 4 prachtige voorbeelden van mensen die hun hart volgen en na jarenlange wetenschappelijke studies en banen het roer omgooien. Neuropsychologe Sanne wordt consultant in de online advertising. Jan-Piet duikt, met een wetenschappelijke achtergrond in de insectenleer, in de wereld van de brandweer. Marije kiest na 10 jaar antropologie voor de gehandicaptenzorg. En last but not least econoom Jasper ontdekt dat zijn verlangen totaal ergens anders ligt en geeft nu als zelfstandig yogaleraar trainingen en retraites.

Opgedane werkervaring: geen weggegooide tijd
Sanne, Jan-Piet, Marije en Jasper stonden op een kruispunt in hun loopbaan. Zij hadden de behoefte én het lef om kritisch naar zichzelf te kijken en zich af te vragen: ‘Wat wil ik nou echt en wat betekent dit dan?’ Hun belangrijkste inzicht is dat zij geen van allen spijt hebben van eerdere studie- en baankeuzes en hun werkervaring zeker niet als weggegooide tijd ervaren. Wel maken ze, ook in hun nieuwe baan, gebruik van hun vaardigheden of eerder opgedane werkervaring. Sanne gebruikt haar organisatietalent en financiële blik. Jan-Piet wordt geroemd om zijn analytische manier van kijken. Marije vindt het leuk om met mensen te werken en zet deze drijfveer nu wederom in. En bij Jasper vinden zijn klanten uit het bedrijfsleven fijn dat hij dezelfde achtergrond heeft.

Wil ik dit de rest van mijn leven blijven doen?
Ik spreek talloze mensen die ongelukkig zijn in hun baan en met lood in hun schoenen naar het werk gaan. Ze zitten op de automatische piloot en vragen zich met regelmaat af: ‘Is dit alles? Wil ik dit de rest van mijn leven blijven doen? Ik wil iets doen waar ik echt energie van krijg. Wat past nou echt bij mij?’ Ik herken dat gevoel enorm. Voor mij was mijn loopbaan ook één grote zoektocht en de weg naar mijn huidige baan was lang en hobbelig. Toch had ik ‘m voor geen goud willen missen.

5 tips voor heroriëntatie
Zo’n heroriëntatieproces, onderzoeken wat nou echt bij je past, verloopt in fases en ik heb zelf hierin een paar belangrijke leermomenten gehad:
1. Erken dat je iets anders zou willen gaan doen. Het inzicht verkrijgen dat je niet op de juiste plek zit, daar begint het mee.
2. Accepteer de keuzes die je de afgelopen jaren hebt gemaakt. Dit pad is de jouwe en het is niet voor niets zo verlopen, wen er maar aan. Dus accepteer jezelf en je keuzes die je tot nu toe hebt gemaakt.
3. Omarm je ervaringen tot nu toe. Wees trots op je achtergrond en omarm je geschiedenis en werkervaring. Het is een rijke bagage voor je toekomst.
4. Onderzoek wie je bent, wat je kunt en wat je wilt. Zelfonderzoek helpt je inzichtelijk te maken waar jouw verlangens, dromen en ambities liggen.
5. Kom in beweging. Zonder actie kun je geen resultaat en succes behalen. En ja, hier is lef en volharding voor nodig.

Zou jij jouw wensen en mogelijkheden ook wel willen onderzoeken, maar vind je het ook spannend? Lees dan eens het verhaal van Erica. Zij besloot het roer om te gooien en haar dynamische modecarrière in te wisselen voor een baan als kindertherapeut. Dit ging niet zonder slag of stoot. En toch had ze het niet op een andere manier willen doen.


Week van de Loopbaan

Gratis advies Week van de Loopbaan 2018

PHOTOCREDITS: UNSPLASH-722816

Van 17 t/m 23 september vindt de landelijke Week van de Loopbaan 2018 plaats. Loopbaanadviseurs openen hun deuren voor alle belangstellenden met een loopbaanvraag.

Werkzoekend of beweging willen in je werk
Ben je werkzoekend? Wil je meer plezier en energie uit je werk halen? Sta je stil in jouw ontwikkeling? Ben je toe aan een volgende stap in jouw loopbaan? Wil je weten waar jouw kwaliteiten liggen? Er kunnen talloze redenen zijn waarom je vastloopt in je werk. Het kost veel energie als je te lang met loopbaanvragen blijft rondlopen. Je zelfvertrouwen loopt een forse deuk op. Als je bedenkt dat je gemiddeld zo’n 90.000 uur van je leven werkt, dan besef je nog meer hoe belangrijk het is om werk te doen dat bij je past en waar je gelukkig van wordt. Een loopbaanprofessional helpt je je doel scherp te krijgen en een ontwikkelplan op te stellen, zodat je in beweging blijft.

Leven Lang Ontwikkelen
Ook als je het prima naar je zin hebt, kun je al nadenken over je toekomst. Tenslotte zijn de tijden dat je dertig jaar bij dezelfde werkgever werkt voorbij. Door jezelf voortdurend te ontwikkelen blijf je bij en groei je mee met de veranderende arbeidsmarkt. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Want hoe doe je dat dan: blijvend ontwikkelen? Moet je daarvoor de schoolbanken in of kan dat ook in de praktijk? Betekent het een carrièreswitch of is dat gewoon eerst eens snuffelen in een andere branche? Of is een werkervaringsplek voor jou de oplossing? Veel vragen waar je met een loopbaanprofessional over kunt sparren.

Meld je aan voor de Week van de Loopbaan
Ben jij zoekende in werk- en loopbaanzaken en heb je behoefte om eens van gedachten te wisselen met een vakkundige loopbaancoach bij jou in de buurt? Grijp je kans en vraag een gratis loopbaanadviesgesprek aan. Je bent van harte welkom in Offices XL aan de Kokermolen 4 te Houten. Bel, mail of app voor een afspraak.


vrijwilligerswerk

Waarom vrijwilligerswerk meerwaarde biedt aan je cv

PHOTOCREDITS: UNSPLASH-48710

‘Vrijwilligerswerk kan een slimme carrièremove zijn’ kopte de redactie van NU.nl afgelopen week. Daar ben ik het grondig mee eens. Ik spreek talloze mensen die een andere toekomst voor zich zien op werkgebied, maar vaak het idee hebben dat dit onmogelijk is. ‘Daar heb ik geen ervaring in.’ ‘Ik heb hier geen diploma voor.’ ‘Wie zit er nu op mij te wachten?’ ‘Ben ik er niet te oud voor?’ ‘Ik weet niet of ik mijn hypotheek hiermee kan betalen.’ ‘Is er wel markt voor?’ en ga zo maar door. Natuurlijk is het belangrijk om te onderzoeken of je wens realistisch en haalbaar is. Past het bijvoorbeeld bij je kwaliteiten, drijfveren en vaardigheden? Is er brood in te verdienen? Zo nee, kun je het combineren met wat anders? En soms komen mensen tot de conclusie dat het bij een hobby of een vervlogen droom blijft. Als het wel realiseerbaar is, heb je een concreet en gericht plan nodig. Want hoe ga je jouw doel bereiken?

Hogere arbeidsmarktwaarde
Vrijwilligerswerk kán een manier zijn om je arbeidsmarktwaarde te verhogen om zo de kansen op een nieuwe baan te vergroten. Maar natuurlijk is het geen must om op die manier een carrièremove te maken. Het is wel altijd een verrijking van jezelf. Het geeft voldoening. Je hoort ergens bij en anderen helpen maakt ook nog eens een keer gelukkig.

Vijf redenen waarom vrijwilligerswerk wel een meerwaarde kan zijn voor je loopbaan:
1. Je doet relevante werkervaring op. Een diploma is niet altijd nodig om ergens te komen. Soms vragen ze wel specifieke werkervaring, maar wie zegt dat dit om betaalde ervaring gaat? Vrijwel niemand. Het gaat erom dat je laat zien over welke vaardigheden en kennis je beschikt en je praktijkvoorbeelden kunt geven.
2. Ook kan je jouw affiniteit en deskundigheid aantoonbaar maken. Je laat daarmee zien dat je deze stap echt graag wilt zetten en het komt heel gemotiveerd over.
3. Je vergroot je netwerk in de branche of het beroep, waarin jij graag aan de slag wilt. Bovendien ziet je werkgever wat je allemaal in huis hebt en je belangeloze inzet kan daardoor zomaar worden omgezet in een betaalde baan.
4. Je leert nieuwe vaardigheden. Op de huidige arbeidsmarkt wordt steeds meer van je verlangd dat je jezelf een leven lang blijft ontwikkelen. Zo laat je zien dat je flexibel bent en er voor openstaat om nieuwe dingen te leren.
5. Je ontdekt of het écht bij je past. Juist doordat je in het werkveld rondloopt en daadwerkelijk ervaart hoe het in de praktijk is, kom je tot de ontdekking of het je pakt of misschien juist wel niet. Het voorkomt in elk geval dat je halsoverkop ergens induikt en je keuzes ondoordacht maakt.

Carrièreswitch naar de radio
Een mooi voorbeeld vind ik de carrièreswitch van Lucas. Hij kreeg de kans om als vrijwilliger aan de slag te gaan bij Starsound Studio Utrecht: “Er luisterde geen hond naar. Soms waren we voor anderhalve man en een paardenkop aan het draaien, maar het gaat om het idee. Ik deed extra ervaring op met radio maken.” Zo rolt hij uiteindelijk bij de TROS naar binnen.

Gratis adviesgesprek
Wil jij van werk veranderen en weet je niet hoe je dit moet aanpakken? Kom langs voor een gratis loopbaanadviesgesprek in Houten. Ik denk graag met je mee.


Vakantie, hét bezinningsmoment

PHOTOCREDITS: UNSPLASH-ALBERTO BOGO

Mijn tweede werkdag na de vakantie. Als ik m’n ogen dichtdoe, waan ik me weer even in Italië. Ik hoor de golven en voel de zon op m’n gezicht. Op de achtergrond hoor ik de Italianen druk bomen over het leven. Denk ik, want ik versta er geen biet van. Ik denk ook aan de 101 ideeën die in me op zijn gekomen hoe ik mezelf als ondernemer weer verder kan ontwikkelen. Hoe is dat voor jou? Ga jij in de relaxstand en laat jij je werk voor wat het is? Of is de vakantieperiode voor jou juist óók een bezinningsmoment om eens rustig voor jezelf op een rijtje te zetten wat je nog allemaal zou willen in je werk? Misschien is de Week van de Loopbaan van 17 t/m 22 september dan een mooie kans om je vraagstuk eens tegen het licht te houden. Je bent van harte welkom in Houten voor al je vragen over je werk. De limoncello laat ik dan even in de koelkast staan, maar de cappuccino staat voor je klaar! #weekvandeloopbaan

Week van de Loopbaan 2018


deurverkoper

Verhalen liggen voor het oprapen: 'Deurverkoper'

PHOTOCREDITS: UNSPLASH-Ronald Cuyan

Ik ben thuis aan het werk en zit te ploeteren achter m’n pc. De bel gaat. Ik zie een man staan van rond de dertig. Op z’n gympies met als nette tegenhanger een jasje. Hij heeft een iPad in zijn hand en kijkt me onzeker aan. Mijn ogen gaan direct wantrouwend naar zijn naambordje. Eneco. Zucht. Daar hebben we er weer een.

Hij doet zijn mond open en begint te stotteren. En niet zo’n beetje ook. Ik luister naar zijn gestamel. Ondertussen voel ik plaatsvervangende schaamte namens Eneco. Is dit een bewuste tactiek om klanten over de streep te halen door uit medelijden ‘ja’ te zeggen? Ik voel zijn wanhoop en heb de neiging om de hakkelende man aan de deur gerust te stellen. En hem te zeggen dat hij knap werk verricht. Maar ik doe het niet. Iets houdt me tegen. Ik vertel hem dat we tevreden zijn en geen gebruik zullen maken van zijn aanbod. Het lijkt wel of hij opgelucht is en denkt: “Gelukkig, het gesprek zit er weer op.” Ik zeg hem vriendelijk gedag en kijk hem na als hij wegloopt.

Ik loop naar boven en voel me bezwaard. Gauw kijk ik uit het raam of ik de verkoper nog zie. In geen velden of wegen meer te bekennen. De volgende keer krijgt hij een kop koffie van me. En een gratis loopbaanadviesgesprek.

Storytelling tip
Door persoonlijke verhalen of anekdotes laat je meer zien van jezelf. Dit soort inspiratieverhaaltjes levert talloze reacties en views op als je ze deelt via social media. Hulp nodig bij het uitwerken hiervan? Bel, mail of app!


kiezen

Vind jij alles leuk en kun jij ook niet kiezen? [deel 2]

PHOTOCREDITS: KYLe GLENN

‘Ben jij ook een multipotentialist?’ blogde ik een tijdje geleden. Het riep veel reacties op. Ik merkte een soort opluchting bij mensen die zich herkenden in het beeld van de generalist, die zich op meerdere terreinen begeeft, niet wil kiezen, veelzijdig is en het vaak lastig vindt uit te leggen wat hij nou precies doet. Jezelf omschrijven is namelijk best lastig als je een multipotentialist bent. “Je moet je focussen en maak eens een keuze!”, roept de buitenwereld. Zo kun je ook echt gaan twijfelen aan jezelf als je weer een nieuwe interesse wilt delen met iemand en dan een onbegrepen blik krijgt. En wat een eindstreep voor de multipotentialist is, zien de meeste mensen als opgeven. Leg dan nog maar eens uit waarom jij je koers wijzigt.

Flierefluiter of ongeleid projectiel
“Wie veel interesses, plannen en een lange bucketlist heeft, is geen flierefluiter of ongeleid projectiel”, zegt Emilie Wapnick, auteur van Hoe word je alles? en oprichter van de community Puttylike. Dat beamen ook Agnes Swart (illustrator, fotograaf en content-ontwikkelaar), Tanja Vlieger (regieassistent, tekstschrijver en klusser) en Stella de Windt (projectmanager, marketingcommunicatie-adviseur en interieurstylist). Zij zijn ervaringsdeskundigen en vertellen wat multipotentialisme voor hen inhoudt en geven tips aan mensen die niet één hokje te stoppen zijn.

Het is oké
Als kind al had Agnes nooit één hobby en was voor veel dingen te porren. “In de tijd dat ik in loondienst werkte, merkte ik dat lange projecten zonder echte deadline met steeds eenzelfde aanpak niet mijn voorkeur hadden. Uiteindelijk begon ik voor mezelf en heb ik nu uiteenlopende projecten naar elkaar lopen. Hoewel de dingen die ik doe vaak een creatieve inslag hebben, vroeg ik me met enige regelmaat af of ik niet iets moest kiezen. Moest ik me niet richten op fotografie of juist op illustratie, gezien de meeste mensen één ding kozen en zich daarin specialiseerden? Tijdens mijn opleiding fotografie worstelde ik zo dat ik toen begonnen ben met elke dag te tekenen. Achteraf gezien was dat een duidelijk teken dat die totale focus op één ding niet iets voor mij is. Juist in de creatieve wereld merk ik dat het vaak heel handig is dat ik van meerdere markten thuis ben. Meer en meer accepteer ik van mezelf dat ik verschillende dingen naast elkaar doe en dat het oké is.”

Alleswiller
Tanja is van alle markten thuis. “Een alleskunner, dat klinkt misschien een beetje arrogant. Een ‘alleswíller’ is dan een beter woord. Ik ben goed in taal en organiseren, maar ook goed met m’n handen. En kan best aardig klussen dankzij mijn ruimtelijk inzicht en timmermansoog. Creativiteit, wilskracht en uitdaging zijn woorden die heel erg bij me passen, en voor mij ook alles te maken hebben met multipotentialisme.” Stella noemt zichzelf een ‘ik-vind-heel-veel-leuk & wil-heel-veel-ontdekken-en-blijven-leren-type.’ “Ik ben een creatief met een brede interesse, wil met mijn handen bezig zijn, ga volledig op in nieuwe activiteiten, maar raak ook net zo snel weer uitgekeken op de dingen waar ik mee bezig ben. Niet omdat ik het dan niet meer leuk vind, maar omdat het onbekende en nieuwe een grotere aantrekkingskracht heeft, dan het herhalen van mijn ‘kunstje’. Ik werk inmiddels tien jaar als freelancer en heb achter heel veel verschillende deuren mogen kijken. Ben ik een veelweter? Nee, dat niet. Weet ik veel over van alles? Nee, dat eigenlijk ook niet. Ik vind gewoon heel veel leuk en vooral ook interessant.”

Voor- en nadelen
Agnes zegt: “Het voordeel is dat ik vrijwel altijd nieuwe dingen leer, op verschillende plekken kom en dat ik brede kennis en vaardigheden heb die ik kan inzetten in de verschillende projecten. Het nadeel is dat niet iedereen het snapt dat je meerdere dingen naast elkaar doet, dat daar soms iets bij kan komen en soms ook iets vanaf valt. ‘Maar jij maakte toch ook websites?’ Die verwarring maakte soms dat ik ga twijfelen: Is dit wel een goed idee? Vinden mensen me niet wispelturig? Ben ik wel een echte fotograaf of illustrator, ben ik wel goed genoeg? Moet ik niet gewoon een baan zoeken, dan is het maar duidelijk wat ik doe. De kunst is om me niet te laten leiden door deze reacties en bij mezelf te blijven, zolang dit werkt voor mij is het goed.” Tanja ziet als voordeel dat ze mag doen wat ze wil. “Ik hoef me niet te verontschuldigen als ik even geen zin heb in het één, en ondertussen volledig opga in het ander. Het nadeel is dat het soms wat uitleg vergt om onbegrip bij anderen weg te nemen. Rijk ben ik er ook nog niet van geworden.”

En, wat doe jij nou eigenlijk, Stella? “Tja”, zegt Stella. “Ik blijf het lastig vinden om een antwoord te geven op deze vraag. Aarzelend vertel ik dan iets over mijn bedrijf en wat ik zo ongeveer doe en eindig met een vage tekst als … uh … , nou … van alles op creatief marketing en communicatiegebied. Het liefst zou ik op deze momenten zeggen dat ik kapster (of iets anders) ben. Dat is een duidelijk antwoord en snapt iedereen. Gek is dat. Misschien zelfs wel een tikje neigend naar een sociaal gewenste reactie. Geen idee. Ik heb het idee dat ik mijzelf als freelancer wel eens uit de markt prijs, omdat mensen het lastig vinden om mij op de juiste waarde in te schatten. Ik heb tenslotte zoveel verschillende dingen gedaan. De voordelen vind ik vooral dat ik – door mijn brede interesses, opgedane ervaring en het omgaan met verschillende soorten mensen – me heel snel in een nieuw bedrijf kan aanpassen en functioneel inzetbaar ben. Ik scan, luister, bekijk hoe mensen samenwerken en combineer dat met mijn eigen kennis.”

Een multipotentialist durven zijn in een wereld vol met specialisten. Hoe doe je dat?
Een multipotentialist volgt steeds zijn interesses. En iedereen doet dat op zijn eigen manier. De een kan zijn ei kwijt in een baan, waarin hij verschillende petten op heeft. De ander sprokkelt tussen verschillende projecten, parttime banen en ondernemingen. Hosselen wordt dit ook wel eens genoemd. Weer een ander verdient zijn geld met een 9-tot-5 baan en haalt zijn energie meer uit een passie die hij daarnaast heeft. En ook zijn er mensen die enkele jaren binnen hetzelfde vakgebied opereren en daarna een carrièreswitch maken naar een totaal andere interesse. Agnes vindt het eigenlijk wel leuk om verrassend uit de hoek te komen en op te vallen in de grote grijze massa: “Het is niet altijd gemakkelijk. En het is soms lastig uitleggen dat ik me bezighoud met vormgeving, fotografie en dat ik ook nog educatieve projecten doe (en ook wel wat kaas gegeten van het maken van websites). Ik stem het meestal een beetje af op diegene met wie ik praat en besluit dan wat ik precies vertel over wat ik doe, hoe uitgebreid het verhaal wordt en soms is het ook prima als iemand gaandeweg erachter komt dat ik niet maar één ding doe.”

Meerdere specialismes
Ook Tanja doet graag meer dingen naast elkaar: “Ik zie het niet als een tegenstelling. Ik heb gewoon heel veel specialismes. Ik doe namelijk nooit iets half, dus al mijn projecten, hoe uiteenlopend ook, probeer ik als volwaardig specialist te doen. Multipotentialisme is voor mij geen excuus om iets af te raffelen, of iets maar met een half oog te doen, maar juist om al die dingen legitiem naast elkaar te doen.” Stella denkt er niet heel erg bewust over na hoe ze zich moet bewegen tussen alle specialisten om haar heen: “Ik ben wie ik ben en doe wat ik doe. Ik pas mij snel aan, weet snel wanneer ik een specialist tegenover mij heb en probeer daar vooral van te leren en zet mijzelf tegenwoordig als projectmanager in de markt. Dat is wat mij betreft de beste titel, waarbij mensen geen vragen stellen, geen stempel op je drukken, maar begrijpen dat een projectmanager een heel breed begrip is.”

Tips & tricks
Je weet pas of een vakgebied bij je past als je het werk ook echt uitprobeert. Het wordt mooi verwoord in het boek Hoe word je alles*: ‘Experimenteer, dwaal en maak je dit alles eigen. Het is jouw carrière. Het is jouw leven’. Ik zeg het ook vaak tegen mijn klanten: Zie het als buitenspelen, spelen in de speeltuin! Vind je de schommel leuk of ben je die na een tijdje zat? Hang je liever aan het klimrek of word je dolblij van uren taartjes bakken in het zand? Dat is toch ontdekken en doen. Het is jouw loopbaan. Jij bepaalt wie je wilt zijn en wat je wilt doen. Niemand anders. Er is geen geijkt loopbaanpad. Dit is echt voor iedereen anders. En zeker voor de multipotentialisten onder ons.

De belangrijkste tips:
✔ Het staat je vrij om aan iets nieuws te beginnen of te stoppen met iets. Een keuze maken betekent niet dat je er voor altijd aan vast zit. Probeer vooral veel uit, kijk wat voor jou werkt. Niets is fout, heel cliché. (Agnes)
✔ Stop met jezelf conformeren aan verwachtingen waar je niet aan kunt én wilt voldoen. Want succes is een keuze, creativiteit ook. Als je niet in één hokje wilt zitten, en je bij meerdere prettig voelt, stap uit die ene en ga freewheelen. (Tanja)
✔ Kijk bijvoorbeeld samen met een coach hoe je een kader kunt vormen, waar jij je prettig bij voelt en hoe je op de juiste waarde wordt geschat. En blijf reflecteren. Waar sta je? Wat ben je aan het doen? Wat zou je anders willen doen? Of wat zou je heel graag nog willen doen? (Stella)
✔ De belangrijkste tip is misschien wel: doe gewoon waar je goed in bent en geniet er van. (Stella). Al doende komt je erachter, weet Agnes uit ervaring. Gewoon doen, zegt ook Tanja.

Waar sta jij over vijf of tien jaar?
Agnes blikt vooruit: “Misschien dat ik over tien jaar wel heel iets anders doe, who knows, dat maakt het leven verrassend interessant!” Tanja vult aan: “Ik heb het multipotentialisme pas omarmd. Geen idee of ik hier over een paar jaar op terugkijk als trend, als hype. Voor nu voel ik me er prettig bij. Geeft het me een vrijbrief om me als freelancer in meerdere dingen tegelijk te specialiseren. De grap is dat ik meer gedaan krijg op alle fronten, dan wanneer ik me in dezelfde tijd blindstaar op één project! De afwisseling is de katalysator zeg maar.” Stella leeft in het moment: “Het is goed zoals het gaat. En zoals het gaat, is het goed. Ik word er blij van.”

Gratis adviesgesprek
Wil jij jouw loopbaan opbouwen uit twee (of meerdere) interesses? En weet je niet waar je moet beginnen? Ik denk graag met je mee. Maak een afspraak voor een gratis adviesgesprek.

*Bron: ‘Hoe word je alles’ – voor mensen die (nog steeds) niet weten wat ze willen worden van Emilie Wapnick